KÖŞE YAZISI 17-08-2022 TAYVAN

Bu haber 17 Ağustos 2022 saat 11:32 'de eklendi.

“Stratejik belirsizlik” – Batı’nın yarım yüzyıl veya daha uzun süredir Tayvan’ı savunmasının temelini oluşturan politika – başka bir belirsizliğe dayanıyor: Tayvan’ın uluslararası hukuktaki statüsü. Ve bu durum önemlidir çünkü üç soruyu yanıtlamamıza yardımcı olabilir:

Çin’in kendi toprakları üzerindeki kontrolünü zorla yeniden sağlamak için yasal bir hakkı var mı?

Tayvan ve müttefiklerinin böyle bir saldırıya direnmeye yasal hakları var mı?

Tayvan’ın bağımsızlık ilan etme hakkı bile olabilir mi?

Tayvan olarak bildiğimiz adalar, anakara Çin’den gelen ardışık insan dalgaları da dahil olmak üzere 30.000 yıldır iskan edilmiştir. Tayvan, 17. yüzyılın başlarından itibaren kısmi Hollanda ve İspanyol kolonizasyonuna maruz kaldı, kısmen 1661’den itibaren anakara Ming hanedanının kalıntıları tarafından kontrol edildi, daha sonra 1683’ten itibaren anakara Qing hanedanı tarafından sömürgeleştirildi. Ana ada 1887’de bir Çin eyaleti olarak dahil edildi. .

1894-95’teki ilk Çin-Japon savaşından sonra, Tayvan antlaşmayla Japonya’ya bırakıldı. (O zamanlar ve 1928’e kadar , bir ülke savaş veya sömürgecilik yoluyla yabancı topraklar üzerinde yasal olarak egemenlik kazanabilirdi.) Ardından, Japonya’nın 1945’teki yenilgisinden sonra Birleşmiş Milletler Tayvan’ı Çin Cumhuriyeti’nin kontrolü altına aldı. 1912’de kurulan ÇC, büyük Batılı ülkelerin savaş zamanı müttefiki olan milliyetçi Kuomintang tarafından yönetiliyordu.Japonya 1951 San Francisco Barış Antlaşması uyarınca Tayvan üzerindeki iddiasından vazgeçti , ancak ne bu anlaşma ne de başka herhangi bir anlaşma Tayvan’ın gelecekteki egemenliğini çözmedi. Ancak, 1943 tarihli bağlayıcı olmayan Kahire Deklarasyonu’nda , müttefik güçler Tayvan’ın ÇC’ye iade edilmesi konusunda anlaşmışlardı.1949’da komünist güçler Çin iç savaşını kazandığında ve Çin Halk Cumhuriyeti’ni (ÇHC) mağlup ÇC’nin halefi olarak ilan ettiğinde bağlam yeniden değişti. Hem Tayvan’a çekilen ÇHC hem de ÇHC, tek yasal “devlet” ve dolayısıyla tüm Çin’in yasal hükümeti olduğunu iddia etti.

ÇC, 1945’te Birleşmiş Milletler’in kurucu üyesi olarak kabul edildi ve önümüzdeki çeyrek yüzyıl boyunca tüm Çin’in temsilcisi olarak kabul edildi. Ancak 1971’de BM Genel Kurulu , ÇHC’yi Çin’in BM’deki “tek meşru temsilcileri” olarak tanıdı ve ÇHC temsilcilerini sınır dışı etti. BM kararı, Çin’i BM üye devleti olarak temsil etmeye yetkili olan ancak Tayvan üzerindeki egemenliği ele almayan birimi belirledi.

En başından beri hem ÇHC hem de ÇC, Tayvan’ın “kendi” Çin’inin bir parçası olduğunu iddia etti. Tayvan’ı hiçbir zaman yönetmemiş olmasına rağmen, ÇHC bugün aynı “tek Çin” ilkesini sürdürüyor. Uzun yıllar boyunca, ÇC, 1949’da anakara kontrolünü kaybetmesine ve 1971’de BM’den ihraç edilmesine rağmen, tüm Çin’de hak iddia etti.

1990’lardan bu yana, Tayvanlı liderler anakara Çin’in ÇHC tarafından yönetildiğini pragmatik bir şekilde kabul ettiler, ancak Tayvan Anayasası hala resmi olarak tüm Çin’i talep ediyor. Tayvan da giderek kendisini anakaradan ayrı, fiili bağımsız bir ülke olarak görüyor. Kısmen askeri bir yanıtı tetikleme korkusuyla Tayvan, kendisini yasal olarak bağımsız yeni bir devlet olarak resmen ilan etmedi.Tayvan Çin’in bir parçasıysa, o zaman diğer devletlerin iç meselelere müdahale etme konusunda yasal hakları yoktur. Bu görüşe göre, bir devlet olmayan Tayvan’ın, Çin’in kendi topraklarında düzeni sağlama çabalarına karşı kendini savunma hakkı yoktur ve diğer devletler Tayvan’ın direnmesine yardımcı olarak uluslararası hukuku ihlal edeceklerdir.
Çin’in iddia ettiği haklar konusunda daha iddialı hale gelmesi şaşırtıcı değil. Tayvan yasal olarak Çin’in bir parçasıysa, Batı’nın anlaşmazlığı belirsiz uluslararası hukuka göre çözmekten kaçınma arzusu ve stratejik ve yasal belirsizliği sürdürmekteki ısrarı da şaşırtıcı değil.

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.